اسهال در نوزادان و کودکان نوپا دلایل مختلفی دارد و مدفوع آبکی مکرر می‌تواند باعث ناراحتی و آزار او شده و ایجاد بثورات پوستی و سوختگی ناشی از پوشک شود. اسهال همچنین می‌تواند منجر به کم‌آبی بدن شود که این خود می‌تواند برای کودک کوچک شما مضر باشد. حواستان به تعداد پوشک‌هایی که نوزاد در آن‌ها کثیفی کرده است یا تعداد دفعاتی که او در توالت خود مدفوع می‌کند، باشد. نوزادان باید هر شش تا 12 ساعت و کودکان نوپا حداقل روزی دو مرتبه مدفوع داشته باشند.

به همین دلیل در این زمان وظیفه‌ی مادری‌تان دو چندان می‌شود و دانستن اینکه چه چیزی باعث اسهال در نوزاد یا کودک نوپایتان شده است می‌تواند شما را به راه‌حلی برای درمان او نزدیک کند. ببینید آیا این علائمی که در ادامه به آن‌ها می‌پردازیم با آنچه نوزاد شما تجربه می‌کند مطابقت دارد یا خیر، سپس با پزشک متخصص اطفال خود برای تشخیص قطعی و برنامه‌ریزی مؤثری برای درمان او مشورت کنید.

علت اسهال در نوزادان و کودکان نوپا 


علت اسهال در نوزادان و کودکان نوپا

آیا شل بودن مدفوع به این معنی است که نوزاد کوچک شما بیمار است؟ گاهی اوقات، همیشه به این معنا نیست. مدفوع آبکی و شل می‌تواند به خاطر بسیاری از موارد ایجاد شود و تعیین علت آن می‌تواند کمک کند تا نوزاد شما احساس بهتری داشته باشد. در اینجا برخی از مهم‌ترین دلایل اسهال در نوزادان و کودکان نوپا بیان شده است:

عفونت‌های ویروسی 

ویروس‌های معده مانند روتاویروس (که کودک شما علیه آن واکسینه خواهد کرد یا قبلاً واکسینه شده است) و ویروس‌های دیگر مانند نورو ویروس‌ها شایع‌ترین علل بروز اسهال شدید در نوزادان هستند. علاوه بر مدفوع شل و آبکی که می‌تواند سه تا هشت روز ادامه داشته باشد، ممکن است با تب، دل‌درد، از دست دادن اشتها و کم آب شدن بدن و همچنین می‌تواند با ناراحتی معده و استفراغ همراه باشد.

ویروس‌های انتروویروس (Enteroviruses) مانند بیماری دست، پا و دهان نیز می‌توانند باعث اسهال شوند. این ویروس‌ها اغلب در ماه‌های گرم سال شیوع پیدا می‌کنند، سه روز یا بیشتر دوام می‌آورند و با بثورات پوستی و برخی علائم شبیه آنفولانزا همراه می‌باشند.

مصرف داروی آنتی‌بیوتیک

مصرف داروی آنتی‌بیوتیک از عل اسهال در نوزادان و کودکان نوپا

یک دوره مصرف آنتی‌بیوتیک می‌تواند تعادل باکتری‌ها را در روده نوزاد یا کودک نوپای شما مختل کند و باعث اسهال شود. اگر خودتان به نوزادتان شیر می‌دهید، داروهای آنتی‌بیوتیک‌ها می‌توانند موجب اسهال در نوزاد شیرخوار شما شوند.

دندان درآوردن 

حتی اگر بسیاری از پزشکان و دندانپزشکان اعتقاد ندارند که دندان درآوردن معمولاً باعث اسهال در نوزادان و کودکان نوپا می‌شود، اما برخی از مادران قسم می‌خورند که دندان درآوردن با شل و آبکی شدن مدفوع همراه است که احتمالاً در اثر بلعیدن بیش از حد آب دهان اضافی توسط کودک شما اتفاق می‌افتد.

عفونت‌های باکتریایی 

عفونت‌های ناشی از باکتری‌ها مانند سالمونلا (salmonella)، ای کولی (E. coli)، کامپبلوباکتر (Campylobacter) یا شیگلا (shigella) که اغلب می‌توانند منجر به یک دوره مسمومیت غذایی را تحریک کنند، معمولاً طی چند ساعت تا یک تا دو روز پس از خوردن یک ماده غذایی آلوده باعث اسهال و استفراغ می‌شوند.

تغییرات غذایی 

در این خصوص، افزودن برخی از میوه‌ها و سبزی‌ها و دیگر منابع غذایی فیبردار به برنامه غذایی کودک می‌توانند منجر به شل و آبکی شدن مدفوع شوند. اسهال ناشی از رژیم غذایی ممکن است علائم دیگری ایجاد نکند.

مصرف آب‌میوه‌ی خیلی زیاد 

ممکن است مقادیر قندهای موجود در آب‌میوه‌ها خیلی زیاد از حد باشند و این می‌تواند مدفوع کودک شما را شل کند. در حقیقت، این قندها در واقع یک روش امتحان شده برای درمان یبوست هستند. هنگامی که می‌خواهید به کودکتان آبمیوه بدهید، از آبمیوه‌های صد در صد طبیعی استفاده کنید و در طی روز بیشتر از 4 اونس آبمیوه به کودک نوپایتان ندهید؛ و حتماً با نسبتی از آب آن را رقیق کنید (به‌عنوان مثال 2 اونس آب‌میوه را با 2 اونس آب مخلوط کنید). به کودکان زیر 1 سال اصلاً نباید آب‌میوه بدهید.

حساسیت غذایی 

برخی حساسیت‌های غذایی مانند حساسیت به شیر، همراه با عدم تحمل لاکتوز (که از نظر علمی آلرژی محسوب نمی‌شود) به طور بالقوه می‌توانند باعث اسهال و استفراغ شوند.

اسهال در نوزادان و کودکان نوپا چگونه است؟ 


وقتی صحبت از مدفوع نوزاد می‌شود، مطمئناً طیف گسترده‌ای از موارد، طبیعی محسوب می‌شود از جمله مدفوع شل یا دارای رنگ‌های مختلف غیر از قهوه‌ای است.

اگر مدفوع نسبت به BMهای (شاخص توده‌ی بدنی) معمول فرزندتان بسیار شل یا آبکی باشد، احتمالاً کودکتان دچار اسهال شده است. همچنین ممکن است اسهال به رنگ سبز یا زرد کمرنگ یا با مخاط همراه باشد.

اثرات اسهال کودک 


بزرگ‌ترین نگرانی احتمالی که در مورد اسهال نوزاد و اسهال کودک نوپا وجود دارد، کم آب شدن بدن است، به‌خصوص اگر بیشتر از یک روز طول بکشد.

مدفوع بسیار شل و آبکی برای مدتی، ممکن است نوزاد را در معرض از دست دادن مقدار قابل توجهی از مایعات بدن، همراه با نمک‌ها و سایر الکترولیت‌ها قرار دهد؛ و این می‌تواند خطرناک باشد.

چگونه اسهال در نوزادان و کودکان نوپا را درمان کنیم؟ 


درمان اسهال در نوزادان و کودکان نوپا

اسهال معمولاً در طی چند روز به خودی خود از بین می‌رود. در این مدت، اولویت شما کمک به هیدراته ماندن (آب‌رسانی) کودک و دادن غذاهایی است که برای شکم او نرم باشند، البته اگر کمی اشتها برای خوردن داشته باشد. اگر کودک شما استفراغ نمی‌کند یا علائم کم‌آبی بدن را ندارد، بهتر است که اجازه دهید مانند معمول غذا و نوشیدنی بخورد.

با پزشک متخصص اطفال خود در مورد اینکه برای درمان اسهال نوزاد و کودک نوپای خود چه چیزی باید به او بدهید، صحبت کنید. در اینجا برخی از کارهایی که می‌توانید برای اسهال نوزاد انجام دهید گفته شده است:

مایعات حاوی الکترولیت به نوزاد بدهید 

اگر مشکوک به کم‌آبی بدن نوزادتان هستید، محلول‌های الکترولیت (معروف به او آر اِس) بدون نسخه برای کودکان، گزینه بهتری نسبت به آب ساده هستند، زیرا مواد معدنی مهمی مانند سدیم و پتاسیم را به بدن کودک می‌رسانند.

محلول را همان‌طور طبق دستورالعمل داده شده به کودک خود بدهید آن را با شیر خشک یا آب مخلوط نکنید و مقدار مایع باقی‌مانده و استفاده ‌نشده را ظرف 48 ساعت بعد از باز شدن دور بریزید؛ و از دادن نوشیدنی‌های دیگر به کودک خودداری کنید: ممکن است حاوی مقدار زیادی قند باشند که می‌تواند اسهال را بدتر کنند.

سعی کنید کودک نوپایتان را تشویق کنید که اگر می‌تواند هر 15 تا 30 دقیقه چند اونس از این مایع بنوشد، البته اگر بتواند آن را در معده‌ی خود نگه دارد. البته نوزادان کمتر احتیاج دارند حدود 2 قاشق غذاخوری هر 30 تا 60 دقیقه. اگر در مصرف دوز این مایع مطمئن نیستید، با پزشک متخصص اطفال تماس بگیرید.

 به نوزاد شیر خود و یا شیر خشک بدهید. 

با هر دوی این‌ها می‌توان تغذیه و آب‌رسانی را برای کودک تأمین کرد و شیر مادر در واقع می‌تواند به کودک شما کمک کند تا کمی سریع‌تر بهتر شود.

مقدار آب مورد استفاده در شیرخشک را کم نکنید، مگر اینکه پزشک به شما بگوید. درست مثل وقتی که کودک شما سالم است، شیر دادن به کودک در هنگام تقاضای او خوب است؛ اما اگر کودکی که با شیر خشک تغذیه می‌کند، به نظر می‌رسد در بین وعده‌های شیر خوردنش تشنه می‌شود، در مورد دادن محلول‌های الکترولیت به او از پزشک سؤال کنید.

غذاهای نرم را به قسمت‌های کوچک‌تر و در وعده‌های بیشتری به کودک بدهید 

در نوزادان بزرگ‌تر و کودکان نوپا، هضم غذاهایی مانند موز، ماکارونی ساده، نان تست، غلات برنج یا بیسکویت‌های نمکی ساده برای معده آسان است و اثر چسبندگی دارند. اگر کودک اشتهای بیشتری دارد، خوراکی‌های دیگری مانند گوشت مرغ یا بوقلمون پخته‌ی ساده و بدون پوست، تخم‌مرغ آب پز، سیب‌زمینی پخته‌ یا پنکیک ساده و بدون شربت را برای او امتحان کنید.

اگر اسهال نوزادتان ناشی از مصرف داروهای آنتی‌بیوتیک است، ماست پروبیوتیک ساده (بدون قند اضافه شده) حاوی محیط‌های فعال و زنده است که می‌تواند با وارد کردن مقدار بیشتری از باکتری‌های خوب و سالم به روده، علائم کودک شما را بهبود ببخشد.

از دادن غذاهایی به کودک که ممکن است باعث تشدید اسهال شوند خودداری کنید. 

آب‌میوه‌ها، شیر گاو، خوراکی‌های شیرین، غذاهای آماده یا فست فود و غذاهای سرخ شده یا چرب و سایر موارد می‌توانند معده‌های حساس کودکان را تحریک کرده و اسهال را بدتر کنند. آن‌ها را از فهرست غذایی کودکتان حذف کنید تا معده‌ی او به حالت عادی برگردد.

مراقب سوختگی و بثورات پوستی روی پای کودکتان باشید 

زیاد بودن مدفوع آبکی در پوشک می‌تواند پوست کودک شما را تحریک کند. پوشک او را مرتباً عوض کنید، بدن او را به جای دستمال مرطوب با آب معمولی تمیز کنید و سعی کنید قبل از پوشیدن پوشک تازه، اجازه دهید بدن او با جریان هوا خشک شود. اگر متوجه قرمزی بر روی پوست کودکتان شدید، می‌توانید از کرم‌های سوختگی پای نوزاد استفاده کنید و حتی می‌توانید از این کرم‌ها برای پیشگیری از بروز چنین مشکلاتی استفاده کنید؛ و پس از هر بار تعویض پوشک، دستان خود را کاملاً با آب گرم و صابون بشویید.

هیچ داروی ضد اسهالی به نوزادتان ندهید.

مصرف داروهای بیسموت، منیزیم و آلومینیوم در درمان اسهال می‌تواند برای نوزادان و کودکان نوپا مضر باشد. هرگز به کودک خردسال خود داروی ضد اسهال ندهید، مگر اینکه پزشک متخصص اطفال به شما بگوید که این کار را انجام دهید.

چه موقع باید کودک خود را برای اسهال نزد پزشک ببرید؟ 


یک یا دو دوره اسهال احتمالاً نگران کننده نیست پس چه موقع باید نگران باشیم؟

از آنجا که از دست دادن مایعات مهم‌ترین نگرانی برای شل شدن مدفوع و اسهال است، اگر متوجه شدید کودکتان علائم کم‌آبی در بدن دارد یا علائم کم‌آبی بدن را در کودک نوپای خود مشاهده کردید و همچنین با مواردی از جمله موارد زیر مواجه شدید، باید به پزشک متخصص اطفال مراجعه کنید:

  • کمتر از چهار پوشک مرطوب (ادرار) در 24 ساعت گذشته در نوزادان، یا تعداد دفعات ادرار کمتر در کودکان نوپا
  • ادراری که بیش از حد معمول تیره یا غلیظ به نظر می‌رسد
  • لب‌های خشک یا ترک‌خورده یا خشکی دهان کودک
  • گریه‌ی بی اشک
  • در نوزادان، چشمان فرو رفته و بی‌حال می‌شود
  • در نوزادان، پوستی خشک یا شل به نظر می‌رسد، یا در کودکان نوپا، پوست برافروخته به نظر می‌رسد (یا در موارد جدی‌تر، سر شدن دست‌وپا و چروکیده شدن پوست مشاهده می‌شود)
  • بی‌حالی یا فعالیت کمتر از حد معمول
  • در نوزادان، یک نقطه نرم فرو رفته در بالای سر دیده می‌شود (فونتانل)

موارد دیگری نیز وجود دارد که تماس با پزشک را ضروری می‌کند، حتی اگر کودک شما کم آب به نظر نرسد. اگر اسهال همراه با تب بالاتر از 38 درجه فارنهایت است، اگر مدفوع سیاه یا خونی است و یا اینکه کوچولوی شما نسبت به حالت عادی سردتر یا تحریک پذیرتر است، حتماً با پزشک متخصص اطفال صحبت کنید.

همیشه می‌گویند، به حس درونی خود گوش کنید! اگر در مورد کودک نوپا یا اسهال کودک خود سؤالی یا نگرانی دارید حتی اگر بدن او کم آب به نظر نرسد و به طور عادی مایعات می‌نوشد یا غذا می‌خورد همیشه ارزش این را دارد که با پزشک تماس بگیرید تا با دادن مشاوره، به شما آرامش دهد.

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست
Call Now Buttonتماس و مشاوره