دکتر نسرین دوامی » چکاپ کودکان » واکسیناسیون کودکان
مدت زمان مطالعه
۶ دقیقه

واکسیناسیون کودکان

واکسیناسیون کودکان یکی از مهم ترین روش های پیشگیری از ابتلا به بیماری های سخت و خطرناک در کودکان می باشد. بسیاری از بیماری هایی که امروزه با واکسن ها کنترل شده اند، در گذشته جان بسیاری از کودکان را می گرفته اند. واکسن در حقیقت ویروس تضعیف شده و یا کشته شده می باشد. با تزریق واکسن، سیستم ایمنی بدن در مقابل ویروس واکنش نشان می دهد و با تولید آنتی بادی ها و یا پادتن ها بدن را در برابر بیماری ایمن می کند. ما در این مقاله قصد داریم اطلاعاتی درباره واکسیناسیون کودکان در اختیار شما قرار دهیم.

واکسیناسیون کودکان هنگام تولد

برای ایمن شدن بدن نوزاد در بدو تولد، واکسن هایی تزریق می شود. لازم به ذکر است واکسن های کودکان طبق یک برنامه مشخص در بدو تولد در اختیار والدین قرار می گیرد. این برنامه ممکن است بر اساس محل زندگی، شرایط سلامتی نوزاد و نوع واکسن ها برای کودکان متفاوت باشد. واکسن هایی که کودک در بدو تولد دریافت می کند به شرح زیر است:

  • واکسن BCG  یا سل
  • واکسن هپاتیت ‌B
  • قطره خوراکی فلج اطفال

واکسیناسیون کودکان هنگام تولد

برای ایمن شدن بدن نوزاد در بدو تولد، واکسن هایی تزریق می شود. لازم به ذکر است واکسن های کودکان طبق یک برنامه مشخص در بدو تولد در اختیار والدین قرار می گیرد. این برنامه ممکن است بر اساس محل زندگی، شرایط سلامتی نوزاد و نوع واکسن ها برای کودکان متفاوت باشد. واکسن هایی که کودک در بدو تولد دریافت می کند به شرح زیر است:

  • واکسن BCG  یا سل
  • واکسن هپاتیت ‌B
  • قطره خوراکی فلج اطفال

واکسیناسیون کودکان در دو ماهگی

همانگونه که خاطر نشان شد برنامه واکسیناسیون کودکان بر اساس محل زندگی ممکن است متفاوت باشد. در کشور ایران همراه با واکسن هپاتیت B واکسن های زیر نیز تزریق می شوند:

  • واکسن خوراکی پولیو ویروس غیرفعال
  • واکسن پنوکوک کونژوگه

نوزادان در سن دوماهگی واکسن های زیر را دریافت می کنند:

  • واکسن کزاز ، دیفتری و سیاه سرفه
  • واکسن هموفیلوس آنفولانزا نوع B
واکسیناسیون در کودکان - دکتر دوامی

واکسیناسیون کودکان در چهارماهگی

در سن ۴ ماهگی چکاپ دوره ای نوزاد توصیه می شود. هم چنین در این سن واکسن های زیر به نوزاد تزریق می شود:

  • واکسن کزاز ، دیفتری و سیاه سرفه
  • قطره فلج اطفال

واکسیناسیون کودکان در شش ماهگی

واکسیناسیون کودکان در ۶ ماهگی مشابه دو ماهگی می باشد. در این سن تزریق واکسن آنفولانزا برای ایمنی بدن نوزاد نیز توصیه می شود. واکسن آنفولانزا به فرم تزریقی یا اسپری بینی می تواند در اختیار کودکان قرار بگیرد. فرم تزریقی این واکسن می تواند انتخاب بهتری باشد، زیرا میزان تاثیرگذاری و ایمنی آن بیشتر است . فرم اسپری بینی این واکسن برای آن دسته از کودکانی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند و یا به بیماری هایی مانند آسم مبتلا هستند توصیه نمی شود.

واکسیناسیون کودکان در ۱۲-۱۸ ماهگی

در سن ۱۲ ماهگی ( یک سالگی ) برای اولین بار به نوزاد واکسن MMR تزریق می شود. این واکسن شامل سرخچه ، سرخک و اوریون می باشد و کودک را در برابر این بیماری ها محافظت می کند. واکسن MMR در دوز نیم میلی لیتری و به شکل زیرجلدی به نوزاد تزریق می شود. در سن ۱۸ ماهگی واکسن های سه گانه کزاز، سیاه سرفه و دیفتیری به صورت تزریقی به کودک تزریق می شود. قطره فلج اطفال نیز به صورت خوراکی در اختیار کودک قرار می گیرد.

واکسیناسیون کودکان در ۴ تا ۶ سالگی

قبل از ورود کودک به پیش دبستان دوزهای جدیدی از واکسن های سه گانه (کزاز ، دیفتری و سیاه سرفه) و قطره خوراکی فلج اطفال در اختیار کودک قرار می گیرد و کودک را در برابر تمام این بیماری ها ایمن می کند. توجه داشته باشید که تزریق واکسن های سه گانه پس از تمام شدن سن ۶ سالگی در کودک مجاز نیست و ازین پس باید واکسن های دوگانه بزرگسالان به نوزاد تزریق شود. پس از آخرین نوبت واکسن های سه گانه باید هر ده سال یکبار واکسن های دوگانه بزرگسالان جهت ایمنی در برابر بیماری هایی مانند کزاز  و دیفتری تزریق شود.

واکسن دوگانه چیست ؟

واکسن دوگانه شامل واکسن های دیفتری و کزاز می باشد. این واکسن در کودکانی که به واکسن های سه گانه حساسیت دارند مورد استفاده قرار می گیرد. ترکیب این دو واکسن همانند واکسن های سه گانه می باشد با این تفاوت که واکسن سیاه سرفه وجود ندارد. نیم میلی لیتر از واکسن به صورت عضلانی تزریق می شود. به واکسن دوگانه واکسن توام نیز گفته می شود.

نکاتی در مورد واکسیناسیون کودکان

در بخش های قبلی مقاله توضیحاتی در ارتباط با واکسیناسیون کودکان در بازه های سنی متفاوت داده شد. در این بخش می خواهیم توضیحات مختصری در مورد ویژگی های هر یک از واکسن ها ارائه دهیم:

قطره خوراکی فلج اطفال:

 واکسن فلج اطفال به صورت خوراکی برای مقابله با ویروسی است که می تواند منجر به فلج دائمی عضلات بدن و حتی مرگ شود.

واکسن ‌BCG:

این واکسن از باکتری تضعیف شده ویروس سل ساخته شده است. بهترین سن برای تزریق بدو تولد می باشد.

واکسن هپاتیت B:

هپاتیت از طریق خون آلوده ، تماس جنسی و از طریق مادر به فرزند ( در دوران بارداری) منتقل می شود. افرادی که در بخش های دیالیز و دندان پزشکی و یا بانک خون مشغول به کار هستند در معرض این بیماری می باشند.

واکسن سه گانه:

این واکسن از باکتری کشته شده سیاه سرفه و سم باکتری های کزاز و دیفتری ساخته می شود.

واکسن ‌MMR:

با تزریق این واکسن نوزاد در برابر بیماری های سرخک ،سرخجه و اوریون ایمن می شود.        

واکسن پنج گانه:

این واکسن شامل واکسن های سه گانه ، هپاتیت B  ، واکسن هموفیلیوس و آنفولانزای نوع B می باشد.

تزریق واکسن کرونا در کودکان

‌‌پرسشی که این روزها ذهن بسیاری از والدین را درگیر کرده است تزریق واکسن کرونا به کودکشان می باشد. در ویدیو زیر صحبت های خانم دکتر نسرین دوامی متخصص اطفال را در خصوص واکسن کرونا می شنویم:

عوارض واکسیناسیون کودکان

واکسن ها با وجود ایجاد ایمنی و عامل ضدبیماری ممکن است سبب بروز عوارضی در کودکان شوند. عوارض واکسیناسیون کودکان کم خطر بوده و احتمال بیماری و عارضه شدید بسیار نادر است. عوارض بعد واکسیناسیون کودکان عموما به صورت تب خفیف و داشتن درد در ناحیه تزریق به وجود می آید. با این حال ممکن است با بروز برخی عوارض شدید مواجه شوید که لازم است فورا به پزشک مراجعه نمایید. برخی از این عوارض به شرح زیر می باشند:

  • لزرش پا و بازوهای کودک
  • تشنج
  • تورم و قرمزی در محل تزریق
  • استفراغ
  • اختلال در سطح هوشیاری
  • تنگی نفس
  • بیقراری
  • در مواردی بسیار نادر فلج بعد از واکسن فلج اطفال
  • درد مفصلی
  • تب بالای ۳۸.۵

واکسیناسیون کودکان در چه شرایطی انجام نمی شود؟

تزریق برخی واکسن ها به کودکانی که دارای شرایط خاصی هستند توصیه نمی شود. کودکانی که دارای نقص سیستم ایمنی می باشند و یا به نوع خاصی از سرطان ها مبتلا هستند. هم چنین در مواردی که کودک به دلیل بیماری از داروی خاصی استفاده می کند و بدن آن ها توان مقابله با عفونت ها را ندارد. تزریق برخی واکسن ها توصیه نمی شود. در صورتیکه جزو والدین کودکان خاص هستید برای تزریق هر گونه واکسن و دارو باید با پزشک متخصص مشورت کرده و در صورت صلاح دید پزشک واکسیناسیون انجام شود.

دکتر دوامی

دکتر نسرین السادات دوامی

متخصص کودکان و نوزادان ایشان درسال ۱۳۶۳ با رتبه ۶۲ کنکور سراسری در رشته پزشکی دانشگاه اصفهان پذیرفته شدند و درسال ۱۳۶۹ پزشکی عمومی را به پایان رساندند و در سال ۱۳۷۷ موفق به کسب رتبه بورد تخصصی کودکان از دانشگاه اصفهان گردید. ایشان پس از فارغ التحصیلی تا کنون در مراکز درمانی مختلف از جمله بیمارستان امیرالمونین و درمانگاه نواب صفوی و همچنین مطب شخصی مشغول به مداوای کودکان بیمار می باشند.

اشتراک گذاشتن مقاله در شبکه های اجتماعی

مطالب مرتبط

واکسیناسیون کودکان

واکسیناسیون کودکان هنگام تولد برای ایمن شدن بدن نوزاد در بدو تولد، واکسن هایی تزریق می شود. لازم به ذکر است واکسن های کودکان طبق

دیابت در کودکان

دیابت چیست؟ دیابت اصطلاح رایجی برای مرض قند است که نوعی اختلال متابولیکی می‌باشد که بر نحوه مصرف قند خون در بدن (که به آن

مکیدن انگشت شصت در کودکان

راهکارهای زیادی برای غلبه بر این مشکل وجود دارد؛ برای مثال یک روش مؤثر برای انداختن این عادت از سر فرزندتان این است که حواسش

اشتها

دلیل بی اشتهایی کودک چیست؟

اگر متوجه شدید که کودکتان علاوه بر کاهش اشتها مقدار زیادی هم وزن کم کرده، در این صورت با یک متخصص کودکان مشورت کنید تا

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.