علت دانه‌ های قرمز روی پوست کودکان (بیماری سرخک، آبله، نیش حشره و …)

علت دانه های قرمز روی پوست کودکان چیست؟ کودکان اغلب به دلیل راش های پوستی یا دانه های قرمز روی پوست که شکلی ناچار دارند به متخصص اطفال مراجعه می کنند. این دانه های قرمز علل و انواع مختلفی دارند که از کودکی به کودک دیگر متفاوت است. در این مطلب قصد داریم انواع دانه های قرمز با خارش، بدون خارش، با تب و بدون تب را بررسی کنیم. سپس هر یک از بثورات پوستی شایع در دوران کودکی را همراه با تصاویر آنها بررسی کنیم. از جمله بثورات پوستی می توان به عفونت قارچی پوست، آبله مرغان، اگزما، سرخک، نیش حشرات، سوختگی یا بثورات ناشی از پوشک اشاره کرد. این مطالب به همراه تصاویر به شما کمک می کنند تا با مشکلات شایعی که ممکن است باعث ایجاد دانه‌های قرمز روی پوست کودک شما شوند، آشنا شوید.

برای کسب اطلاعات بیشتر درباره‌ی علت و درمان دانه‌های قرمز روی پوست کودکان و یا برای رزرو نوبت در مطب دکتر نسرین السادات دوامی متخصص کودکان و نوزادان نیز می‌توانید با شماره تلفن‌ ۰۳۱۳۳۳۵۰۱۸۹ تماس حاصل فرمایید.

دانه های قرمز روی پوست کودک بدون خارش

اگر دانه قرمز روی پوست کودک شما هیچ خارشی ندارد، احتمالاً کهیر یا آکنه است. البته چنین دانه هایی که هیچ خارشی ندارند می توانند نشانه ای از یک بیماری عفونی و یا خودایمنی باشند.

گاهی اوقات دانه های قرمز روی پوست کودکان علت واضحی دارند. عللی مانند آفتاب سوختگی یا نیش پشه که با قرار گرفتن در شرایط خاص، خود را نشان می دهند. هر چند در مواردی تشخیص آنها کار چندان آسانی نیست.

یکی از علل دانه های قرمز روی پوست کودک که هیچ خارشی ندارند، پتشی است. پتشی نوعی بیماری ناشی از نارسایی انعقاد خون است که خود را با دانه های قرمز زیر پوست نشان می دهد. معمولاً این دانه ها به رنگ قرمز، بنفش و قهوه ای هستند و هیچ درد یا خارشی ایجاد نمی کنند. علت این دانه ها نیز شکستن مویرگ های ریز خونی است که باعث می شود، خون زیر پوست جمع شود. پتشی وضعیت حادی و نگران کننده نیست اما به نوعی خبر از وجود عفونت، حساسیت یا آلرژی و بیماری خود ایمنی می دهد. متخصص اطفال برای درمان این بیماری از داروهای زیر ممکن است استفاده کند:

• داروهای ضد پلاکت
• آسپرین
• استروئیدها

دانه های قرمز روی پوست کودک همراه خارش

یکی از علل دانه های قرمز روی پوست کودک که می تواند همراه با خارش باشد، آلرژی و حساسیت است. آلرژی پوستی نوعی بثورات قرمز و همراه با خارش روی پوست ایجاد می کند. گاهی حساسیت به صورت تاول و برجستگی روی پوست دیده می شود. حساسیت یا آلرژی بر اثر مصرف مواد غذایی خاص که به آن حساسیت دارید،ممکن است شروع شود. همچنین می تواند به صورت فصلی و با تغییرات آب و هوا خود را نشان دهد. به هیچ عنوان نگران کننده نیست و با مصرف دارو و زیر نظر متخصص اطفال بودن، می توان به راحتی آن را کنترل و درمان کرد.

دانه های قرمز روی پوست کودک بعد از تب

گاهی دانه های قرمز روی پوست کودک بعد از تب ایجاد می شوند. کودک شما ممکن است در اثر یک ناخوشی یا سرماخوردگی دچار تب شود و در پی آن، شما دانه های قرمزی روی بدن او ببینید. غالباً بیماری هایی مانند مخملک و روزئولا بعد از تب، روی پوست کودک دانه های قرمزی ایجاد می کنند.

بدن برای مقابله با باکتری ها یا ویروس ها، دما را افزایش می دهد. تب به خودی خود بیماری نیست، بالعکس نشانه ای از مبارزه سیستم ایمنی بدن با عفونت و باکتری می باشد. کودکان یک تا سه ساله ممکن است با این شرایط روبرو شوند. علت آن نیز ناشی از وجود چندین بیماری در دوران کودکی می باشد. از جمله دلایل دانه های قرمز روی پوست کودکان بعد از تب می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• روزئولا اینفانتوم
• مخملک
• بیماری دست، پا و دهان
• بیماری پنجم

تب و دانه های قرمز روی پوست کودک

دانه های قرمز روی پوست کودک همزمان با شروع تب ایجاد شدند؟ این شرایط را بسیاری از کودکان هنگام تب تجربه می کنند که ممکن است کودک شما به یک بیماری مسری مبتلا شده باشد. اغلب این شرایط بر اثر وجود ویروس در بدن کودک بوجود می آید. به هیچ عنوان خطرناک نیستند، چند روز ممکن است ادامه پیدا کنند و پس از آن به خودی خود از بین بروند. برای اطمینان از سلامتی کودک به یک متخصص اطفال مراجعه کنید. ما به شما بهترین متخصص اطفال در اصفهان دکتر نسرین دوامی را توصیه می کنیم.

اگر کودک شما ویروس مخملک و یا بیماری پنجم دارد، می بایست هر چه سریع تر به متخصص اطفال مراجعه کنید. اگر برنامه واکسیناسیون کودک خود را به دقت دنبال کرده باشید، جای هیچ نگرانی نیست.

علت دانه های قرمز روی شکم

دانه های قرمز روی پوست شکم کودک، ناشی از واکنش های پوستی است. در بسیاری از نوزادان واکنش پوستی قرمز به نام اریتم سمی وجود دارد. این بیماری پوستی بین دو روز تا دو هفته پس از تولد خود را نشان می دهد. علائم ظاهری آن لکه های صاف و برآمده هستند که کوچک می باشند. معمولاً روی پوست صورت و شکم ایجاد می شوند و در نقاط دیگر بدن پخش می شوند. غالباً این لکه ها هیچ خطر و ضرری ندارند و پس از یک هفته برطرف می شوند. البته باید مشکل نوزاد شما به صورت دقیق بررسی شود. در صورتی که هیچ مشکلی وجود نداشته باشد، نیازی به درمان خاصی ندارد.

انواع دانه‌های قرمز روی پوست کودکان

---

در این قسمت انواع و علل اصلی دانه های قرمز روی پوست کودکان که گاهی افراد آنها را بنام لکه های قرمز می شناسند را بررسی خواهیم کرد. علائم آنها می تواند برای هر کودک متفاوت باشد که در هر قسمت در مورد انواع نشانه های لک های قرمز صحبت خواهیم کرد.

جای نیش حشرات

هر چقدر هم از حشره‌کش‌ها استفاده کنید، گاهی احتمال اینکه حشره‌ای کودک شما را نیش بزند وجود دارد. اگرچه جای نیش حشرات ممکن است برای والدین ترسناک باشد، زیرا حتی یک واکنش “طبیعی” به نیش حشرات می‌تواند شامل قرمزی، تورم و گرم شدن پوست باشد.

در اکثر موارد نیش حشرات، چه حشراتی مانند مورچه باشد یا کنه یا زنبور گاوی (زنبور بی‌عسل)، خطرناک نیستند، مگر اینکه کودک شما به نیش حشره‌ای حساسیت داشته باشد. اگر کودک شما پس از نیش حشره دچار یک واکنش آلرژیک شود، احتمالاً علائم دیگری علاوه بر جای نیش اصلی نیز دارد.

حتی نیش بیشتر عنکبوت‌ها که اغلب شبیه گزیدگی‌هایی معمولی هستند، خطرناک نیستند مگر اینکه عنکبوت بیوه سیاه (عنکبوت آمریکایی که ماده‌ی آن بدنی سیاه دارد و نیش آن زهرآگین است) یا عنکبوت گوشه‌گیر (بسیار زهری و بومی آمریکای شمالی) کودک را گزیده باشد. استفاده منظم از مواد دافع حشرات می‌تواند به شما کمک کند تا از کودکانتان در برابر بسیاری از انواع نیش حشرات تا حد زیادی محافظت کنید.

اگر جای نیش حشره‌ای بر روی پوست کودک شما عفونت کرده باشد، قرمزی، تورم، درد، تب و علائم دیگر احتمالاً یکی دو روز پس از گزیدگی بدتر می‌شود. هرگونه گسترش قرمزی یا تورم در روز اول نیش زدن احتمالاً به خاطر همان نیش زدن حشره است و نشانه عفونت نیست.

اگر فکر می‌کنید محل گزیدگی روی پوست کودک شما عفونت کرده است، به پزشک متخصص اطفال مراجعه کنید.

آبله مرغان

راش‌های پوستی ناشی از آبله مرغان شامل جوش‌های قرمز (به صورت برآمدگی)، وزیکول یا ریز کیسه (به صورت لکه‌هایی شبیه تاول‌های کوچک) است که سپس به پوسته‌پوسته‌هایی تبدیل می‌شوند. این قرمزی‌های روی پوست بسیار خارش‌دار هستند.

آبله مرغان معمولاً از قسمت بالاتنه‌ی کودک شروع می‌شود و سپس به بقیه اندام‌های او از جمله دست‌ها، پاها و سر او گسترش می‌یابد. سایر علائم آبله مرغان معمولاً شامل یک دوره تب، بی‌حالی، سردرد، کم‌اشتهایی و درد خفیف در شکم به مدت ۱ تا ۲ روز است.

آبله مرغان یک بیماری بسیار مسری است اما با واکسن آبله مرغان می‌توان از آن پیشگیری کرد. در برنامه واکسیناسیون و ایمن‌سازی فعلی که وجود دارد، توصیه می‌شود که کودکان از ۴ سالگی شروع به دریافت واکسن یاری‌رسان آبله مرغان کنند که این کار به کاهش بیشتر عفونت آبله مرغان کمک خواهد کرد.

تبخال

متأسفانه، برخی از کودکان به طور مکرر دچار تبخال می‌شوند که اغلب در یک نقطه از صورت یا لبشان تبخال می‌زنند. کودک اغلب قبل از ظهور تبخال، در محل احساس درد، سوزش یا خارش می‌کند.

علائم تبخال:

• تعدادی از وزیکول‌ها (تاول‌های کوچک و پر از مایعات) در ناحیه قرمز پوست ظاهر می‌شوند.
• پوسته‌ای روی این تاول‌های ریز به سرعت ایجاد می‌شود.

اگرچه داروهای زیادی برای درمان تبخال در کودکان موجود است، اما داروی اصلی که برای کودکان موجود می‌باشد، آسیکلوویر است. این داروی ضد تبخال را باید ۴ تا ۵ بار در روز مصرف کرد و باید در اسرع وقت و زمانی که تبخال شروع به پیشرفت می‌کند، استفاده از آن را شروع کنید.

همه متخصصان نظر موافقی ندارند که آسیکلوویر می‌تواند برای درمان تبخال در کودکان مؤثر باشد. تبخال‌ها، بدون هیچ درمانی معمولاً طی ۷ تا ۱۰ روز برطرف می‌شوند.

اگزما

این تصویر از قرمزی روی پوست کودک، یک مورد معمول و متداول از اگزما را نشان می‌دهد که می‌تواند به شما در تشخیص اگزمای کودکتان کمک کند. اگزما اغلب به صورت بثورات و راش‌های پوستی بسیار خارش‌دار مشخص می‌شود که اغلب قرمز، زبر یا خارش‌دار و پوسته‌پوسته‌شده هستند و ممکن است مایعی از آن‌ها ترشح شود.

اگزما معمولاً بر اساس ظاهر بثورات خارش‌دار پوستی در نواحی از بدن از جمله پیشانی، گونه‌ها، دست‌ها و پاها در نوزادان و قسمت‌های چروک‌دار داخل آرنج، زانوها و مچ پا در کودکان بزرگ‌تر تشخیص داده می‌شود.

اگرچه در بعضی موارد کنترل اگزما کاری دشوار است، اما راه‌هایی برای جلوگیری از اگزما وجود دارد، از جمله اجتناب از عوامل تحریک‌کننده (مانند صابون‌های خشن، برخی شوینده‌ها، گرم شدن بیش‌ازحد و عرق کردن، لباس‌های پشمی و پلی‌استر). در این خصوص، از مرطوب‌کننده‌ها هر روز و طی سه دقیقه بعد از بیرون آمدن از حمام یا دوش، به مقدار فروان استفاده کنید.

وقتی اگزما در کودک شما بدتر می‌شود یا با علائم شدیدتری بروز می‌کند، معمولاً از درمان‌های پزشکی استفاده می‌شود، این درمان‌ها شامل استفاده از داروهای استروئید موضعی و داروهای غیر استروئیدی جدید مانند Elidel و Protopic می‌باشند.

در صورت ابتلا به اگزمای غیر قابل کنترل، والدین می‌توانند در صورت مشاهده علائم عفونت ثانویه پوستی، از داروهای آنتی‌هیستامین برای کنترل خارش، پانسمان مرطوب یا پانسمان‌های مرطوبی که روی محل قرار داده می‌شوند تا خشک شوند (wet-to-dry dressings) و حتی آنتی‌بیوتیک استفاده کنند.

بیماری پنجم

قرمزی‌های پوستی ناشی از بیماری “گونه‌های سیلی خورده” یا بیماری پنجم یک نشانه متداول در بین کودکان است. بسیاری از والدین گونه‌های قرمز شده‌ی کودک مبتلا به بیماری پنجم‌شان را نادیده می‌گیرند و فکر می‌کنند این یک گرگرفتگی ساده است یا ممکن است ناشی از آفتاب یا باد باشد.

هنگامی که بعد از قرمز شدن گونه‌ها، حتی الگوی متداول‌تری از ایجاد بثورات بندمانند قرمز یا صورتی بر روی بازوها ایجاد می‌شود، تشخیص آن معمولاً آسان است.

درماتیت دور دهانی

در طول زمستان که پوست بسیاری از بچه‌ها خشک می‌شود، اغلب در اطراف دهان آن‌ها نیز دچار پوست قرمز و تحریک‌شده می‌شوند. علاوه بر آن دسته از کودکان مبتلا به اگزما که پوست خشک آن‌ها قرمز و خارش‌دار می‌گردد، بعضی از کودکان نیز گاهی دچار خشکی پوست در دست‌ها و پاها می‌شوند.

با تحریک و خارش پوست اطراف دهان، بسیاری از کودکان دور لبشان را زبان می‌زنند که این کار باعث قرمزتر شدن و تحریک پوست دور لب می‌شود. این امر منجر به درماتیت دور دهانی شایعی می‌شود که بسیاری از والدین و متخصصان اطفال در زمستان شاهد آن هستند.

خوشبختانه، این نوع قرمزی روی پوست معمولاً به‌ خوبی به مرطوب‌کننده‌ها، مانند وازلین، پماد ترمیمی Aquaphor و کرم مرطوب‌کننده Eucerin Original و غیره جواب می‌دهد. کاری که باید انجام دهید این است که مرطوب‌کننده را به دفعات متوالی به دور لب‌های کودکتان بزنید تا کمک کند که چرخه تحریک و لیس زدن لب را متوقف کنید.

 لازم به ذکر است که حتی اگر درماتیت ناشی از زبان زدن به لب در اطراف دهان کودک دیده می‌شود، این قرمزی‌های روی پوست معمولاً بسیار متفاوت از بثورات پوستی درماتیتی اطراف دهانی هستند که معمولاً در خانم‌های جوان دیده می‌شود و در کودکان نادرتر است.

سرخک

سرخک یک ویروس بسیار مسری است که می‌تواند منجر به بروز عوارضی در فرد بیمار شود. خوشبختانه، با واکسن MMR (سرخک، اوریون، سرخجه) می‌توان از بیماری سرخک پیشگیری کرد.

این نکته را به خاطر داشته باشید که بسیاری از عفونت‌های ویروسی هستند که باعث ایجاد دانه‌ها و لکه‌های قرمزی بر روی پوست می‌شوند. سرخک یک بیماری نادر در ایالات‌ متحده است، به خصوص اینکه اکثر کودکان در برابر این بیماری واکسینه شده‌اند؛ بنابراین به احتمال زیاد لازم نیست هر بار که کودک شما دچار دانه‌های قرمزی بر روی پوست می‌شود، نگران سرخک باشید، مگر اینکه فرزند شما الگویی از علائم سرخک را داشته باشد.

زگیل آبکی

برجستگی‌های ناشی از مولوسکوم کنتاژیوزوم (Molluscum contagiosum) یا زگیل آبکی، اگرچه اغلب به رنگ گوشتی هستند، اما می‌توانند صورتی نیز باشند. این دانه‌ها معمولاً کوچک و گنبدی شکل هستند و می‌توانند یک تورفتگی ریزی در مرکز خود داشته باشند. این دانه‌ها ممکن است تحریک و قرمزی در پوست اطراف به وجود آورند.

زگیل آبکی در واقع یک زگیل نیست، اما بسیاری از پزشکان به آن‌ها “زگیل کوچک” می‌گویند. این دانه‌های زگیل‌مانند که از طریق ویروس منتشر می‌شوند، در بعضی از کودکان به صورت خوشه‌های متعددی از مولوسکوم روی بدن ظاهر می‌شوند، در حالی‌ که برخی دیگر فقط چند دانه می‌زنند که در طی چند ماه یا چند سال بدون نیاز به درمان از بین می‌روند.

اگرچه برخی از پزشکان توصیه می‌کنند که درمانی برای مولوسکوم کنتاژیوزوم صورت نگیرد، زیرا در نهایت از بین می‌روند، اما این موضوع را به خاطر داشته باشید که برطرف شدن آن‌ها ممکن است ماه‌ها تا سال‌ها طول بکشد؛ و از آنجا که بعضی اوقات ممکن است به صورتی بسیار تهاجمی گسترش یابد، بسیاری از پزشکان روش‌های درمانی را توصیه می‌کنند که می‌توانند به خلاص شدن سریع‌تر از شر آن‌ها کمک کنند.

پیتیریازیس روزه‌آ

پیتیریازیس روزه‌آ (Pityriasis rosea) یا جوش پولکی غالباً با عفونت قارچی (کچلی) اشتباه گرفته می‌شود زیرا معمولاً با یک لکه پوستی فلس‌دار بزرگ‌تر (لکه پیش‌قراول) شروع می‌شود که در واقع شبیه عفونت قارچی است. اگرچه افراد همیشه متوجه آن نمی‌شوند، اما پچ اولیه یا لکه پیش قراول پیتیریازیس روزه‌آ معمولاً در ابتدای بروز این بثورات پوستی یافت می‌شود.

سپس این لکه پیش‌قراول با ظاهر شدن چندین لکه بیضی شکل کوچک‌تر به رنگ صورتی مایل به قرمز بر روی قسمت تنه، دست‌ها و پاهای کودک ادامه پیدا می‌کند. این لکه‌ها ممکن است خارش خفیفی داشته باشند و ممکن است برای چندین هفته یا چند ماه بر روی پوست باقی بمانند، اما در غیر این صورت کودک علائم دیگری نخواهد داشت.

اگرچه این عارضه به دلیل گستردگی قرمزی‌های روی پوست برای برخی از والدین نگران کننده است، اما باید بدانید که طبق گفته متخصصان پیتیریازیس روزه‌آ، بی‌خطر است.

علت و عوامل سهیم در بروز پیتیریازیس روزه‌آ مشخص نیست، اما ممکن است ناشی از یک ویروس یا یک واکنش نسبت به عفونت ویروسی قبلی باشد. این عارضه معمولاً به هیچ درمانی نیاز ندارد، مگر آنکه به داروهایی برای کنترل خارش در صورت آزار دهنده بودن آن نیاز باشد.

راش پیچک سمی (Poison Ivy)

تشخیص راش پیچک سمی در کودک معمولاً کار دشواری نیست. یک مورد متداول و معمول از راش پیچک سمی  زمانی رخ می دهد که کودکی پس از یک سفر، پیاده‌روی در جنگل یا یک روز در کنار دریاچه در معرض پیچک سمی (poison ivy) قرار گرفته باشد.  پس از چند روز دانه‌هایی قرمز و خارش‌دار در سراسر بدن او ایجاد می‌شود.

در طی ۸ ساعت تا یک هفته پس از قرار گرفتن در معرض برگ، ساقه یا ریشه گیاه پیچک سمی، کودک علائم راش پیچک سمی را تجربه خواهد کرد. از جمله:

• بثورات و دانه‌های قرمز و شدیداً خارش‌دار روی پوست
• برجستگی‌های قرمزرنگی که معمولاً در یک خط مستقیم یا رگه‌هایی قرار دارند، از ناحیه‌ای که گیاه پیچک سمی با پوست کودک شما تماس داشته است.
• ایجاد وزیکول‌ها و تاول‌هایی پر از مایع

برای پیشگیری از بروز چنین علائمی، باید پیچک سمی، بلوط سمی و سماق سمی را بشناسید. سپس تشخیص درست بدهید تا بتوانید کودکتان را از آن‌ها دور کنید.

عفونت قارچی

بثورات ناشی از کچلی بدن (tinea corporis)، مانند ضایعه‌ای دایره‌ای شکل قرمزرنگ با حاشیه‌ی پوسته‌پوسته‌ای می‌باشد و ممکن است خارش‌دار باشد. این یک عفونت قارچی است.

معمولاً برای درمان عفونت قارچی پوست می‌توان از کرم یا پماد ضد قارچ بدون نسخه استفاده کرد. به‌ جز در موارد کچلی که درمان آن بسیار دشوارتر است و اغلب به چندین ماه مصرف داروی خوراکی (مانند گریزئوفولوین) نیاز دارد.

کرم‌های موضعی، سوسپانسیون‌ها و لوسیون‌های تجویزی نیز برای این عارضه، مانند Loprox ،Spectazole و Oxistat موجود هستند.

بثورات‌ قارچی پوست ناشی‌ از بستن‌ پوشک‌

عفونت‌های قارچی می‌توانند بثورات و قرمزی‌های ناشی از بستن پوشک را شدیدتر و جدی‌تر کنند. اگر بثورات پوستی ناشی از پوشک در کودک شما با استفاده از پمادها و کرم‌های مخصوص سوختگی پای کودکان بهتر نشود، باید شک کنید. این دانه‌های قرمز روی پوست ناحیه‌ی پوشک ممکن است در اثر قارچ (کاندیدا) ایجاد شده باشند.

یکی دیگر از نشانه‌های بثورات‌ قارچی پوست ناشی‌ از بستن‌ پوشک‌ است. قرمزی‌های روی پوست ناشی از بستن پوشک به رنگ قرمز روشن هستند و با دانه‌های قرمز (ﺿﺎﯾﻌﺎت اﻗﻤﺎری) احاطه می‌شوند.

درمان‌هایی که معمولاً برای بثورات‌ قارچی پوست ناشی‌ از بستن‌ پوشک استفاده می‌شوند شامل استفاده از کرم‌های ضد قارچ موضعی، مانند Nystatin یا Vusion می‌باشند.