هپاتیت اصطلاحی عمومی است که برای توصیف التهاب کبد استفاده می‌شود. التهاب کبد می‌تواند به دلیل ویروس‌های متعدد (هپاتیت ویروسی)، مواد شیمیایی، داروها، برخی اختلالات ژنتیکی یا بیش‌فعال بودن سیستم ایمنی باشد که به اشتباه به کبد حمله می‌کند و به آن، هپاتیت خود ایمنی (autoimmune hepatitis) گفته می‌شود. بسته به روند هپاتیت در کودکان، این بیماری می‌تواند حاد باشد که به طور ناگهانی بروز کرده و شدت گرفته و از بین می‌رود، یا می‌تواند مزمن باشد که به صورت یک بیماری طولانی مدت است که معمولاً علائم خفیف‌تری ایجاد کرده و به تدریج آسیب کبدی ایجاد می‌کند.

انواع مختلفی از این بیماری وجود دارد – هپاتیت A، B، C، D، E. برای کسب هر گونه اطلاعاتی که باید درباره علت، علائم، تشخیص و درمان هپاتیت در کودکان بدانید، ادامه مطلب را بخوانید.

برای کسب اطلاعات بیشتر درباره‌ی هپاتیت در کودکان و یا برای دریافت مشاوره در مطب دکتر نسرین السادات دوامی با شماره تلفن ‌03133350189 تماس حاصل فرمایید.

انواع هپاتیت


انواع هپاتیت

پنج ویروس وجود دارد که منجر به بروز انواع مختلف هپاتیت ویروسی می‌شوند: هپاتیت A، B، C، D و E.

  • هپاتیت A (هپاتیت آ) به طور عمده یک بیماری ناشی از مصرف غذا است و از طریق آب آلوده و غذای شسته نشده قابل انتقال می‌باشد. انتقال این بیماری به ویژه در کودکان آسان‌تر از انواع دیگر است، البته کمترین آسیب به کبد را نیز به همراه دارد و معمولاً خفیف است و در عرض شش ماه به طور کامل برطرف می‌شود.
  • هپاتیت B (هپاتیت ب) می‌تواند از طریق قرار گرفتن در معرض خون آلوده، سوزن و سرنگ آلوده یا مایعات بدن و از مادر به نوزاد منتقل شود. این یک بیماری مزمن است و در بعضی موارد ممکن است منجر به آسیب طولانی مدت کبد، سرطان کبد و سیروز کبدی پس از سال‌ها قرار گرفتن در معرض ویروس شود.
  • هپاتیت C فقط از طریق خون آلوده یا از مادر به نوزاد در هنگام زایمان منتقل می‌شود. در طولانی مدت نیز می‌تواند منجر به سرطان کبد و سیروز کبدی شود.
  • هپاتیت D فقط در افرادی یافت می‌شود که به هپاتیت B نیز مبتلا باشند.
  • هپاتیت E بیشتر در آفریقا، آسیا و آمریکای جنوبی یافت می‌شود. برخی از داروهایی که معمولاً بی‌خطر هستند، در صورت مصرف بیش از حد یا در دوزهای بسیار زیاد می‌توانند برای کبد سمی باشند و باعث هپاتیت (هپاتیت ناشی از دارو) شوند. این داروها شامل استامینوفن (تایلنول) و حتی ویتامین A هستند. در مورد دوز مناسب هر دارو برای کودک خود، حتماً با پزشک متخصص اطفال مشورت کنید.

کدام کودکان در معرض خطر ابتلا به هپاتیت قرار دارند؟ 


در صورت عدم مراقبت، کودکانی با شرایط، زیر در معرض خطر ابتلا به هپاتیت قرار دارند:

  • فرزندان مادرانی که به هپاتیت مبتلا هستند.
  • کودکانی که در معرض مدفوع فرد آلوده به هپاتیت قرار می‌گیرند. خوردن غذای تهیه شده توسط فردی که دست خود را به درستی نشسته باشد.
  • کودکانی که در مناطقی از جهان زندگی می‌کنند که به شدت آلوده به هپاتیت هستند، مانند آسیای جنوب شرقی و چین زندگی می‌کنند.
  • کودکانی که تحت انتقال خون قرار می‌گیرند یا فرآورده‌های خونی دریافت می‌کنند.
  • کودکانی که دچار یک بیماری لخته شدن خون مانند هموفیلی هستند.
  • كودكانی كه در مراكز مراقبت از کودکان یا مهدکودک‌های غیربهداشتی زندگی می‌کنند و پوشك كثیف به آن‌ها می‌پوشانند و یا پوشکشان را دیر به ‌دیر عوض می‌کنند.
  • كودكان مبتلا به نارسايی كليه كه نياز به دياليز دارند، ممکن است به دليل وضعيت نقص ایمنی‌شان، تحت تأثیر این بیماری قرار گيرند.
  • کودکانی که مواد مخدر و غیرقانونی مصرف می‌کنند و به دلیل استفاده از سوزن آلوده دچار چنین بیماری می‌شوند.
  • کودکانی که آب آلوده به مدفوع می‌نوشند.

علائم هپاتیت در کودکان چیست؟


علائم هپاتیت در کودکان چیست؟

اگر علائم زیر در کودک شما دیده می‌شود، در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید:

  • احساس مریضی و ناخوشی
  • تحریک و احساس ناراحتی در معده، به ویژه در گوشه بالا سمت راست
  • خستگی و بی‌حالی
  • زردی (زرد شدن رنگ پوست و قسمت سفید چشم)
  • ادرار تیره رنگ
  • مدفوع کم‌رنگ
  • دل‌درد
  • حالت تهوع همراه با استفراغ یا بدون استفراغ
  • تورم شکم به دلیل احتباس مایعات

هپاتیت در کودکان چگونه تشخیص داده می‌شود؟


موارد زیر برای تشخیص هپاتیت در کودکان لازم است:

  • معاینه فیزیکی که ممکن است تورم، بزرگ شدن کبد را نشان دهد یا ندهد
  • آزمایش خون برای بررسی آنزیم‌های کبدی که هنگام آسیب کبد یا عفونت کبد افزایش می‌یابد و همچنین انجام آزمایش خون برای بررسی وجود هر یک از پنج ویروس ایجاد کننده هپاتیت
  • سونوگرافی کبد برای تشخیص هرگونه تغییر در آن
  • نمونه برداری از کبد برای تأیید التهاب مشکوک در هنگامی که سایر آزمایش‌ها نتیجه درستی ارائه نمی‌دهند و تعیین میزان دقیق آسیب کبدی

درمان 


برای جلوگیری از عفونت، کودکان یا هر کسی که قبلاً واکسینه نشده است باید علیه هپاتیت B و هپاتیت A واکسینه شوند. هیچ واکسنی علیه هپاتیت نوع C، D و E وجود ندارد. پس از بروز هپاتیت، دیگر هیچ درمانی برای آن وجود ندارد بلکه روش‌های درمانی که برای آن‌ها صورت می‌گیرد، برای جلوگیری از آسیب بیشتر به کبد، جبران آسیب موجود در صورت امکان و تسکین علائم انجام می‌شوند. بیشتر موارد هپاتیت حاد، با گذشت زمان برطرف می‌شوند. در هپاتیت خود ایمنی، می‌توان از داروهای خاصی برای کنترل سیستم ایمنی بیش از حد فعال و جلوگیری از حملات بعدی به کبد استفاده شود.

چه موقع باید به پزشک مراجعه کرد؟ 


اگر در کودک شما علائم التهاب کبدی مشاهده می‌شود، مانند علائمی که در بالا ذکر شد، با پزشک متخصص اطفال تماس بگیرید.

کودک مبتلا به هپاتیت چه نوع غذایی باید بخورد؟ آیا محدودیت‌های غذایی را باید برای او در پیش گرفت؟ 


هپاتیت در کودکان می‌تواند بسیار سریع گسترش یابد و می‌تواند کشنده باشد. این بیماری همچنین می‌تواند باعث آسیب دائمی در کبد شود؛ بنابراین برای بیماران هپاتیت بسیار مهم است که رژیم‌های خود را با خوردن انواع مواد غذایی مناسب رعایت کنند. این رژیم غذایی باید شامل غذاهایی باشد که برای کبد مناسب هستند و غذاهایی را که باعث می‌شوند کبد بیشتر کار کند، باید از رژیم غذایی او حذف کرد زیرا خوردن این غذاها می‌تواند روند بهبودی بیمار را به تأخیر بیندازد.

رژیم هپاتیت: غذاهایی که خوردن آن‌ها توصیه می‌شود 

غذاهایی که خوردن آن‌ها برای افراد دارای هپاتیت توصیه می‌شود

برای کودکان مبتلا به هپاتیت، انتخاب غذا فقط به چند غذای بی‌مزه (بی‌نمک و ادویه) محدود نمی‌شود. گزینه‌های غذایی سالم و خوشمزه بسیاری وجود دارد که هم برای کبد و هم برای روند بهبودی مفید هستند:

  • مصرف غلات کامل به ‌عنوان بخشی از یک رژیم غذایی سالم برای هپاتیت بسیار مفید است. این خوراکی‌ها می‌توانند به صورت سبوس، نان یا غلات گندم سبوس‌دار، برنج قهوه‌ای، ماکارونی سبوس‌دار یا فرنی باشند. سایر غلات کامل مانند جوی دوسر، برنج، چاودار، بلغور جو دوسر و ذرت را نیز در رژیم غذایی قرار دهید.
  • میوه‌ها و سبزی‌ها باید قسمت مهمی از هر رژیم غذایی باشند تا به بهبودی بیماری کبدی کمک کنند. این دسته از خوراکی‌ها سرشار از مواد مغذی ضروری هستند و هضم آن‌ها آسان است. آن‌ها همچنین حاوی آنتی‌اکسیدان هستند که می‌تواند سلول‌های کبدی را از آسیب محافظت کند. البته توصیه می‌شود که هنگام استفاده از رژیم مخصوص برای بهبودی از هپاتیت، در مصرف سبزی‌ها نشاسته دار مانند سیب‌زمینی احتیاط شود. اگرچه میوه‌های کنسرو شده یا منجمد خوب هستند، اما بهتر است که سعی کنید در صورت امکان میوه‌ها و سبزی‌های تازه و فصلی را بخورید.
  • روغن زیتون، روغن کانولا و روغن بذر کتان همه چربی‌های سالم هستند که به‌عنوان بخشی از رژیم غذایی برای بیماران مبتلا به هپاتیت توصیه می‌شود.
  • پروتئین‌های سالم به شکل شیر و لبنیات کم‌چرب به همراه گوشت بدون چربی، لوبیا، تخم‌مرغ و محصولات سویا نیز می‌توانند بخشی از یک رژیم غذایی سالم برای کبد باشند.

رژیم هپاتیت: غذاهایی که باید از آن‌ها پرهیز کرد 

غذاهایی که خوردن آن‌ها برای افراد دارای هپاتیت توصیه نمی‌شود

پرهیز از برخی غذاها در صورت ابتلا به هپاتیت نیز بسیار مهم است زیرا می‌توانند برای کبد مضر باشند. مصرف زیاد این نوع مواد خوراکی، می‌تواند بیماری را تشدید کرده و حتی منجر به آسیب دائمی کبد شود، این مواد عبارت‌اند از:

  • مواد غذایی فرآوری شده که در حین روند بهبودی از هپاتیت بهتر است از مصرف آن‌ها خودداری شود. مواد غذایی فرآوری شده شامل مواد فرآوری شده‌ای هستند که برای کبد سخت‌تر بوده و نسبتاً فاقد مواد مغذی هستند. نان‌های فرآوری شده، پنیر و تقریباً تمام مواد غذایی آماده (فست فود) نیز بهتر است در زمان ابتلا به هپاتیت اجتناب شوند، زیرا می‌توانند مدت زمان بهبودی را طولانی‌تر کنند.
  • روغن‌های هیدروژنه باید با روغن‌های سالم جایگزین شوند. در حقیقت برای سلامتی همیشگی و مادام‌العمر کبد، بهتر است که به مصرف روغن سالم روی بیاورید. از مصرف غذاهای سرشار از چربی‌های اشباع شده یا چربی‌های ترانس پرهیز کنید.
  • برای سلامتی کبد سالم باید مصرف قند تا حد امکان محدود شود. این شامل تمام شیرین‌کننده‌های مصنوعی و همچنین آب‌میوه‌ها است. آب‌میوه‌ها حاوی غلظت زیادی قند هستند که هضم آن برای کبد در شرایطی که بدن تحت حمله ویروس هپاتیت قرار دارد، دشوار است.

نکات بیشتر درباره رژیم غذایی 

  • برنامه غذایی برای هپاتیت C نیز باید آهن کمی داشته باشد. بیماران مبتلا به هپاتیت C مزمن ممکن است در پردازش آهن، مشکل داشته باشند که این امر باعث فراوانی آهن در کبد و آهن بیش از حد در خون می‌شود. این به معنای عدم مصرف گوشت قرمز، جگر یا حتی غلات غنی‌شده با آهن می‌باشد. همچنین از مصرف میوه‌هایی مانند زردآلو و ماهی مانند ماهی تن باید خودداری شود؛ در اصل هر غذایی که محتوای آهن بالایی داشته باشد. افراد مبتلا به هپاتیت C نیز باید در مصرف کافئین احتیاط کنند پس باید قهوه، چای و نوشیدنی‌های کافئین دار کمتر بنوشند.
  • بیماران هپاتیتی همچنین باید مصرف نمک را به شدت محدود کنند؛ و از خوردن غذاهای پر سدیم نیز خودداری کنند. این به معنی آن است که هیچ سوپ کنسرو شده یا سس‌های فروشگاهی مصرف نشود.
  • در هنگام داشتن رژیم هپاتیت، از خوردن گوشت به ویژه گوشت‌های قرمز به دلیل محتوای سدیم بالا خودداری کنید. اگر مجبور هستید، تنها برش‌های کم‌چرب را مصرف کنید و فقط یک یا دو بار در هفته این غذاها را بخورید.

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست
Call Now Buttonتماس و مشاوره